السيد موسى الشبيري الزنجاني

6309

كتاب النكاح ( فارسى )

طورى كه محقق در شرايع ادعا مىكند ، قولى متروك نيست ، چرا كه از قدماء امثال زرارة ( كه شايد افقه فقهاى دسته اول اصحاب اجماع باشد ) ابن ابى عقيل ( كه نجاشى در حق او مىگويد فروش كتب فقهى او زياد بوده است ) ، كلينى ( فقيه و محدث وى تنها روايت حيضة واحدة را نقل كرده است ) و از متأخرين : صاحب مدارك ، صاحب كفايه ، مجلسى دوم و عده‌اى ديگر نيز بدان قائل شده‌اند . 1 - رواياتى كه عده متمتع بها را 45 روز ذكر مىكند شامل زن ذات الاقراء نيز مىشود نكته مهمى كه در اين مسأله وجود دارد اين است كه در كتب فقهى معمولا فقط همان رواياتى كه مفادشان يك حيض ، دو حيض ، يك حيض و نيم ، يك حيض و يك طهر است مورد بررسى قرار گرفته و به عنوان معارض ذكر شده‌اند . ولى در بين روايات ، احاديث متعددى ( 18 روايت ) « 1 » نيز وجود دارد كه در آنها معيار 45 روز قرار داده شده است . « 2 » اين طايفه از روايات آن طور كه شايد و بايد ، در كلمات مورد دقت واقع نشده است و شايد علت اين امر اين باشد كه فقهاء اين تعداد از روايات را مربوط به مورد بحث ما يعنى ذات الاقراء نمىدانند ، بلكه آنها را مختص به ذات الشهور يعنى كسى كه حيض نمىبيند ولى فى سنّ مَن تحيض است ، دانسته‌اند . با اين كه به نظر ما اين مطلب تمام نيست و ما نمىتوانيم روايات كثيره را به فرد نادر ( ذات الشهور ) حمل نماييم مثلًا در بعضى از روايات آمده كه ابان بن تغلب به امام عليه السلام عرض مىكند كه : مىخواهم ازدواج منقطع انجام دهم ، حضرت نيز مىفرمايند در هنگام اجراى عقد به زن بگو كه بايد 45 روز عده نگه دارى . پر واضح است كه

--> ( 1 ) - استاد مد ظله : مجموع اين تعداد با احتساب 2 روايتى كه در باب أمه وجود دارد ، به 20 روايت خواهد رسيد . ( 2 ) - استاد مد ظله : قول 45 روز در بين اقوال فقهاء ، قولى شاذ و نادر نيست ، مجلسى اول اين قول را به جماعتى از فقهاء نسبت مىدهند ، ما نيز با مراجعه ديديم كه صاحب فقه الرضا عليه السلام ، أبو بصير ، على بن ابراهيم در تفسيرش و صدوق در هداية و به احتمال زياد در « مقنع » نيز به اين قول فتوا داده‌اند . البته مراد از جماعتى كه مجلسى اول اين قول را به آنها نسبت مىدهد نمىتواند صاحب فقه الرضا عليه السلام باشد زيرا مرحوم مجلسى اين كتاب را روايات معصوم مىداند نه فتواى يكى از اصحاب .